دکتر مجید ملکان

آموزش آمار شهروندی ار کنفرانس 1403 تا کنون: کمی روضه و یک پیشنهاد 

در کنفرانس آمار سال 1403 در همراهی با برخی از عزیزان شرکت‌کننده افتخار این را داشتم که با اتکا به تجربیات خودم در زمینه‌ی همگانی کردن علم و آموزش علم برای شهروندی، مطلبی با عنوان" پیشنهادهای یک غیرآماری در زمینۀ آموزشِ آمار برای شهروندی" ارائه کنم. بازخوردهای مثبت و محبت‌آمیز آن سخنان بسیار فراتر از انتظار و  شایستگی‌های من بود. مکاتباتی که پس از کنفرانس برای پیگیری برخی از آن پیشنهادها انجام شد، بسیار دلگرم‌کننده و امید بخش بود. اما حالا که دو سال از آن "واقعه" می‌گذرد، می‌بینم و می‌بینیم که حتی کوچک‌ترین، کم‌زحمت‌ترین، و کم‌خرج‌ترینِ آن پیشنهاد‌ها هم جامه‌ی عمل نپوشیده است.

این ارائه تلاشی است برای واکاوی برخی دلائل این ناکامی. از عنوانِ روضه به این دلیل استفاده کرده‌ام که قدری شرح مصیبت بگویم، مصیبت‌هایی که بدون شناختشان نمی‌توان چاره‌ای برایشان اندیشید. بیشتر پیشنهادهای من در کنفرانس سال 1403 را می‌توان ذیل آموزش غیررسمی یا informal education دسته‌بندی کرد. به‌علاوه، آموزش برای شهروندی ماهیتاً در زمره‌ی آموزش انتقادی یا critical pedagogy قرار می‌گیرد. نکته‌ی آخر اینکه همه‌ی آن پیشنهادها متکی بر فعالیت‌های داوطلبانه بودند. در سخانم می‌کوشم با تشریخ برخی مشخصه‌های آموزش غیررسمی، آموزش انتقادی، و فعالیت‌های داوطلبانه ریشه‌های ناکامی پیشگفته را تبیین کنم. در نهایت، پیشنهاد مشخصی برای برون‌رفت از وضعیت گنونی ارائه خواهم داد.

کلمات کلیدی: آمار مدنی، آمار شهروندی، ترویج علم، آموزش غیررسمی، آموزش انتقادی، فعالیت داوطلبانه